Nieprawidłowości w miejscu pracy należy zgłaszać przede wszystkim do osób lub instytucji, które są zobowiązane do reagowania na takie sytuacje – w pierwszej kolejności do przełożonego, działu HR, a jeśli problem dotyczy poważnego naruszenia prawa pracy lub bezpieczeństwa, do Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) lub prokuratury. W niektórych przypadkach możliwe jest również poinformowanie związków zawodowych lub korzystanie z tzw. sygnalizacji nieprawidłowości (whistleblowing). Dlaczego warto zgłaszać nieprawidłowości? Milczenie w obliczu nadużyć utrwala niezdrowe mechanizmy w firmie i może prowadzić do eskalacji problemu. Zgłoszenie naruszeń to nie donos, lecz forma odpowiedzialności i troski o bezpieczne środowisko pracy. Według raportu Państwowej Inspekcji Pracy co roku do urzędu trafia ponad 50 tysięcy skarg pracowniczych, z czego znacząca część dotyczy nieprawidłowości w zakresie wynagrodzeń, czasu pracy i BHP. „Pracownik, który zauważył w miejscu pracy naruszenie prawa lub zasad współżycia społecznego, ma prawo domagać się reakcji ze strony pracodawcy lub odpowiednich instytucji publicznych.” — źródło: Państwowa Inspekcja Pracy Gdzie i jak zgłosić problem? 1. Wewnątrz firmy W wielu zakładach pracy funkcjonują procedury antypatologiczne lub specjalne kanały komunikacji, umożliwiające anonimowe zgłaszanie nieprawidłowości. W pierwszej kolejności warto: poinformować bezpośredniego przełożonego lub kierownika, zwrócić się do działu HR lub compliance, skorzystać z wewnętrznego systemu whistleblowingu (jeśli istnieje). 2. Zewnętrzne instytucje Jeśli zgłoszenie wewnętrzne nie przyniesie efektu lub naruszenie jest poważne, pracownik może zwrócić się do: Państwowej Inspekcji Pracy – kontroluje m.in. przestrzeganie prawa pracy i BHP, Prokuratury lub Policji – w przypadku podejrzenia przestępstwa, np. mobbingu, dyskryminacji czy nadużyć finansowych, Związków zawodowych – wspierają pracowników w dochodzeniu ich praw, Rzecznika Praw Obywatelskich – pomaga w przypadkach naruszenia praw człowieka i obywatela. „Zgłaszanie nieprawidłowości przez pracowników jest jednym z najskuteczniejszych narzędzi ograniczania korupcji i nadużyć w sektorze publicznym i prywatnym.” — źródło: Transparency International Polska Ochrona sygnalistów Nowe przepisy o ochronie tzw. sygnalistów gwarantują, że osoby zgłaszające nieprawidłowości nie mogą być ukarane, zwolnione ani dyskryminowane z tego powodu. Pracodawca ma obowiązek stworzyć bezpieczny kanał komunikacji i zapewnić anonimowość zgłaszającemu. Podsumowanie Zgłaszanie nieprawidłowości w pracy wymaga odwagi, ale jest konieczne, by budować kulturę uczciwości i bezpieczeństwa w organizacjach. Każdy pracownik ma prawo zgłosić nadużycia zarówno wewnątrz firmy, jak i do instytucji publicznych. Tylko wtedy można skutecznie przeciwdziałać łamaniu prawa i poprawiać standardy w miejscu pracy.
Search The Query
